GlobalEPIC Cymraeg

Cydnabuwyd yr amrywiaeth eang o weithgarwch seiberddiogelwch yng Nghymru, a dyfnder yr arbenigedd ar faes seiber sydd gennym yma, ar y llwyfan byd-eang. Mae Cyber Wales yn un o 14 aelod-sylfaenydd GlobalEPIC – sy’n acronym ar gyfer Global Ecosystem of Ecosystems Partnership in Innovation and Cybersecurity – sy’n dod â phrif gymunedau seiberddiogelwch y byd ynghyd, o 10 gwlad sy’n rhychwantu 3 chyfandir. Trwy amrywiol sefydliadau Cyber Wales, gall aelodau gyfathrebu a chydweithio’n uniongyrchol gyda miloedd o arbenigwyr seiber ym mhedwar ban byd.

DIBEN

Diben Global EPIC (Global Ecosystem of ecosystems Partnership in Innovation and Cybersecurity) yw cyd-greu datrysiadau i heriau seiberddiogelwch effaith uchel a allai newid y byd, yn rhai cyfredol ac yn rhai sy’n dod i’r amlwg, a mabwysiadu’r datrysiadau hynny.

CEFNDIR

Mae bygythiadau seiberddiogelwch yn her fyd-eang sy’n tarfu ar y ffordd fodern o fyw yn lleol. Mae maint bygythiadau o’r fath, a’u natur faleisus, yn parhau i esblygu, ac, i raddau helaeth, nid oes unrhyw beth i’w rhwystro. Prin y bydd diwrnod yn mynd heibio heb i ni glywed newyddion am ymosodiad llwyddiannus arall, ac mae hyn yn awgrymu bod ein dulliau presennol o fynd i’r afael â seiberddiogelwch yn methu.

Wrth ynysu seiberddiogelwch fel ei “barth arbennig” ei hun, rydym yn camddeall y ffaith ei fod yn rhan gynhenid o bob sector, a hynny ar bob lefel mewn cymdeithas. O ganlyniad, mae arnom angen datblygu dulliau newydd i fynd i’r afael â’r broblem os ydym yn dymuno sicrhau’r buddion byd-eang a lleol a geir gan dechnolegau seiber a thechnolegau wedi’u seiberalluogi.

Ar draws y byd, mae ecosystemau sy’n dod ag academia, diwydiant a llywodraeth ynghyd yn gweithredu er mwyn ymateb i fygythiadau seiberddiogelwch ac i alluogi cyfleoedd datblygu economaidd. I bob pwrpas, datblygwyd yr ecosystemau hyn yn annibynnol, wedi eu gyrru gan amcanion lleol. Mae pob ecosystem wedi ei hangori ar sefydliad allweddol. Gwelwn fwyfwy fod arweinwyr y sefydliadau allweddol hyn yn sylweddoli fod ar heriau seiberddiogelwch angen llwyfannau byd-eang sy’n newid paradeimau, ynghyd â chydweithrediad sy’n adlewyrchu anghenion rhanbarthol a lleol.

Ffocws GlobalEPIC, felly, yw cyd-greu ar draws y byd ac elwa’n lleol. Wrth wraidd y persbectif hwn, mae yna ymgais ymwybodol i leoleiddio’r byd-eang ac i globaleiddio’r lleol.

CREU GWERTH

Trefnir mentrau creu gwerth cychwynnol GlobalEPIC fel a ganlyn:

  1. Rhwydwaith – Mae pob sefydliad allweddol yn darparu adnoddau a phrosesau a allai fod o werth i sefydliadau allweddol eraill sy’n rhan o GlobalEPIC. Mae’r hyn a gynigir yn cynnwys y canlynol, er nad ydyw wedi ei gyfyngu at y rhain: (i) Gwasanaethau glaniad ysgafn, (ii) Cysylltedd gyda chwsmeriaid posibl, cwmnïau amlwladol, cynghorwyr arbenigol ym maes eiddo deallusol, y gyfraith a chyllid, (iii) Cyfleusterau ac offerynnau gweithredol i’w rhannu, (iv) Gwybodaeth sy’n benodol I’r ecosystem (e.e., iaith gyffredin – safonau, proffesiynau, cymwysterau), a (v) Rhannu gwybodaeth a phrofiad.
  2. Prosiectau – Bydd GlobalEPIC yn galluogi datrysiadau a grëir yn y gymuned ar gyfer heriau sy’n benodol i barthau (e.e., cerbydau sy’n gyrru eu hunain, rhyngrwyd pethau, systemau iechyd a systemau ariannol), yn amlddisgyblaeth (e.e., sut i integreiddio persbectifau o wyddor cyfrifiadureg, peirianneg, seicoleg, cymdeithaseg, cyfraith, economeg, ayb., i ddatblygu dulliau gweithredu holistaidd ar gyfer seiberddiogelwch), neu’n sylfaenol (e.e., datblygu gwyddor seiberddiogelwch).
  3. Talent – Bydd GlobalEPIC yn creu rhaglenni datblygu i wella setiau sgiliau a gwybodaeth unigolion sy’n gweithredu mewn senarios penodol (e.e., llwybrau).
  4. Cyfnewid– Bydd GlobalEPIC yn caniatáu cyfateb rhwng endidau’r ecosystem a fyddai’n elfennau cwbl wahanol heblaw hynny. Mae’r enghreifftiau’n cynnwys: (i) Cysylltu menter mewn un ecosystem gyda mentor penodol mewn ecosystem arall, a (ii) Galluogi mentrau ecosystem (e.e., mentrau sy’n cychwyn o’r newydd) er mwyn cynnig cynnyrch a gwasanaethau ar raddfa fyd-eang, gan gyflymu twf refeniw.
  5. Gwerthuso – Bydd GlobalEPIC yn cyfrannu at drafodaeth strwythuredig am sut i werthuso cydnerthedd system o systemau yn erbyn ymosodiadau seiber.
  6. Cynnwys – Bydd GlobalEPIC yn caniatáu rhannu cynnwys ar draws sefydliadau’r ecosystem. Byddai enghreifftiau o gynnwys o’r fath yn setiau data, porthiant rhwydweithio cymdeithasol lleoledig ac erthyglau mewn cyfnodolion.
  7. Materion sy’n amlygu – Bydd GlobalEPIC yn caniatáu i ni chwilio’r gorwel, rhagweld unrhyw faterion sy’n dod i’r amlwg, dadansoddi tueddiadau ac ymchwilio i theorïau parthau newydd.
  8. Eiriolaeth – Bydd GlobalEPIC yn defnyddio ei gyrhaeddiad byd-eang a’i statws ar draws y byd i fod yn eiriolydd dros achosion, polisïau ac argymhellion sydd wedi eu halinio at ei ddiben cyffredinol o gyd-greu datrysiadau ar gyfer heriau seiberddiogelwch effaith uchel a allai newid y byd, a’u mabwysiadu, ac i godi ymwybyddiaeth o’r elfennau hynny.
  9. Buddsoddiad – Bydd GlobalEPIC yn ymdrechu i ddod yn beiriant sy’n gyrru’r gwaith o greu rhaglen fframwaith byd-eang ar gyfer ymchwil ac arloesi ac i chwarae rhan flaenllaw wrth ddiffinio mecanweithiau dyrannu cyllideb a blaenoriaethu.
  10. Safonau – Mae GlobalEPIC yn gweithredu mewn rôl gydamseru (gan ddefnyddio asedau ac arbenigedd ei aelodau) i geisio safoni ein dealltwriaeth o Seiberddiogelwch.

Wrth i GlobalEPIC aeddfedu, bydd dulliau newydd o greu gwerth yn dod i’r amlwg.

AELODAETH

Mae aelodau GlobalEPIC yn aelodau allweddol o’r ecosystem. Mae disgwyl i bob aelod allweddol sy’n rhan o GlobalEPIC gyflawni’r canlynol:

  1. Cyfrannu mewn ffordd adeiladol at ddiben GlobalEPIC
  2. Trosoli GlobalEPIC i greu gwerth ar gyfer ei economi lleol

Mae aelod allweddol o GlobalEPIC yn angori ecosystem lleol neu ranbarthol sy’n cynnwys sefydliadau fel academia (e.e., prifysgolion), diwydiant arloesol (e.e., busnesau sy’n cychwyn, busnesau lleol, cwmnïau amlwladol), a llywodraeth (o’r rhanbarthol i’r cenedlaethol). Dylai fod gan yr ecosystem ffocws clir ar weithgareddau arloesi er budd economaidd.

Ar y cychwyn, nid yw GlobalEPIC yn diffinio categorïau aelodaeth.

Bydd y cyfraniadau y mae aelod allweddol o’r ecosystem yn ei wneud i GlobalEPIC yn pennu ei bwysigrwydd i GlobalEPIC.

LLYWODRAETHIANT

Bydd GlobalEPIC yn gweithredu fel ecosystem sy’n cysylltu sefydliadau allweddol sy’n angori systemau seiberddiogelwch ar draws y byd. Bydd cynrychiolwyr pob sefydliad allweddol yn gweithredu er mwyn cyflawni diben GlobalEPIC  ac ni fydd yn rhwystro’r broses benderfynu a ffurfio consensws yn ddiangen. Mae bwrdd penderfynu yn llywodraethu GlobalEPIC. Cadarnheir penderfyniadau’r bwrdd gan bleidlais fwyafrifol syml.

Bydd gan bob sefydliad allweddol un bleidlais a bydd yn dynodi un unigolyn fel pwynt cyswllt GlobalEPIC ac aelod swyddogol o fwrdd penderfynu GlobalEPIC. Gall aelod o fwrdd penderfynu GlobalEPIC benodi cynrychiolydd i bleidleisio ar ei ran pan fydd amgylchiadau’n gofyn am hynny.

Bob blwyddyn, bydd bwrdd penderfynu GlobalEPIC yn dewis cadeirydd (o blith ei aelodau). Y cadeirydd fydd yn llywyddu’r cyfarfodydd; yn sicrhau bod swyddogaethau GlobalEPIC yn cydymffurfio â’i ddiben; ac yn llefarydd swyddogol ar ran GlobalEPIC.

Gellir creu swyddi swyddogol eraill (e.e., is-gadeirydd neu ysgrifennydd) yn ôl doethineb y bwrdd penderfynu.

Rhagorfraint pob ecosystem yw rhan y system honno sy’n aelod, yn amrywiol gymwyseddau GlobalEPIC. Yng nghyd-destun GlobalEPIC, ni ellir gwrthod i unrhyw ecosystem gymryd rhan yng ngweithgareddau GlobalEPIC.

CYMUNED

Elfen sy’n allweddol i lwyddiant GlobalEPIC yw creu cymuned sy’n cadw at ddiben GlobalEPIC ynghyd â’r ethos glocaleiddio sydd wrth wraidd GlobalEPIC. Mae’r mentrau creu gwerth a ddisgrifir uchod yn ffordd o adeiladu’r gymuned.

Daw’r gymuned o’r sefydliadau allweddol a gall gynnwys, er enghraifft, cwmnïau, ymchwilwyr, mentoriaid ac ymgynghorwyr.

Am fwy o wybodaeth...

Os hoffech chi gael gwybod mwy am fenter GlobalEPIC, rhowch glic ar www.globalepic.org

Newyddion Diweddaraf a Mentrau GlobalEPIC

This entry was posted in . Bookmark the permalink.